01
İmam Hüseyn kimdir?
İmam Hüseyn (ə.s.) Həzrət Məhəmməd Mustafanın (s) nəvəsi,
Həzrət Əli ilə Xanım Fatimənin oğludur. Əhli-beytin ən seçkin
təmsilçilərindən biridir. Həzrət Peyğəmbərin «Hüseyn
məndəndir, mən də Hüseyndənəm» sözü ilə vurğuladığı mənəvi
miras əsrlərdir möminlərin qəlbində yaşadılır. O, zülmə boyun
əyməyən vicdanın, haqqa sədaqətin və şərəfli duruşun
adlarından biridir; ədalətin, mərhəmətin və cəsarətin
birləşdiyi bir şəxsiyyətdir.
Hüseyn şərəflilərin şahı, azadların imamıdır…
02
Kərbəla hadisəsi nədir?
Hicri 61-ci il Məhərrəm ayının 10-cu günü (Aşura günü) bugünkü
İraq torpaqlarında yerləşən Kərbəla səhrasında baş verən bu
hadisə tarixi bir faciədir. İslam xilafətini minbir hiylə ilə
ələ keçirən Müaviyə ölümündən əvvəl oğlu Yezidi yerinə xəlifə
təyin etmiş və onun üçün beyət istəmişdi. Yezid xəlifə olunca,
İmam Hüseynin və yanındakı yetmiş iki nəfərlik az saylı
karvanının ona beyət etməsini tələb etdi.
Müaviyənin ölüm xəbərini babası Həzrət Peyğəmbərin şəhəri
Mədinədə alan İmam Hüseyn, Mədinə valisi Mərvan ibn Həkəm
tərəfindən valilik iqamətgahına çağırıldı. Görüşə getdikdə
Yezidin ondan beyət istədiyini öyrəndi. İmam, Yezidin necə biri
olduğunu oradakılara izah etdikdən sonra belə bir şeyi əsla
qəbul etməyəcəyini bildirərək oradan ayrıldı.
Əməvi zülmündən bezən müsəlmanlar, xüsusilə də Kufə əhalisi,
İmam Hüseynə on minlərlə beyət məktubu göndərərək onu
şəhərlərinə dəvət edir və özlərinə rəhbərlik etməsini
istəyirdilər. Bunun üzərinə İmam Hüseyn vəziyyəti yerində
görməsi üçün əmisi oğlu Müslüm ibn Əqili Kufəyə göndərdi. Özü
də bu vaxt həcc vəzifəsini yerinə yetirmək üçün Mədinədən
Məkkəyə doğru yola çıxdı.
Lakin Yezidin ordusundan bir qrup Məkkədə həcc vəzifəsini
yerinə yetirən İmam Hüseynə qarşı hücum planlaşdırdı. Kəbədə
qan tökülməsin deyə həcc vəzifəsini yarımçıq qoyan İmam,
yanındakılarla birlikdə Kufəyə doğru yola çıxdı. Qadın və
uşaqların çoxluq təşkil etdiyi bu «Eşq Karvanı» addım-addım
Kufəyə doğru irəliləyirdi. İmam yola çıxdıqdan günlər sonra
Müslüm ibn Əqilin şəhid edildiyi xəbərini aldı. İmam Hüseynin
karvanını görənlər onu görməyə və dinləməyə gəlir; İmam da bu
şanlı mübarizənin fəlsəfəsini hər fürsətdə dilə gətirirdi.
Yolda məşhur şair Fərəzdəqlə qarşılaşdıqda kufəlilərin
vəziyyətini soruşdu. Fərəzdəq İmama: «Qəlbləri səninlədir,
qılıncları isə sənə qarşıdır.» dedi.
İmam Hüseynin yolunu Kufəyə çatmadan Hürrün komandanlığındakı
min nəfərlik Yezid ordusu kəsdi. İmam Hüseyn ətrafındakılardan
olduqları yerin adını soruşdu; «Kərbəla» cavabını alınca
çadırların burada qurulmasını istədi.
Kərbəla, bilinənin əksinə, susuz bir yer deyil. Nəhəng Fərat
çayı Kərbəla torpaqlarından keçir, yer üzündəki bütün canlılar
o sudan içir. Lakin Yezid ordusu İmamın karvanının suya
çatmasına mane olmuşdu. Günlərlə susuz qoyulan, ya beyət
etməyə, ya da döyüşməyə məcbur edilən İmam Hüseyn və yaxınları
o ağır şərtlərdə belə Məhəmmədi xətdən bir addım da güzəştə
getməmişdir.
İmam qarşı tərəfə müharibədən başqa təkliflər də irəli sürdü;
onlara Mədinəyə geri dönməyi və ya İslam torpaqlarının xaricinə
getməyi təklif etdi. İmam «İstədiyiniz mənəm, məni Yezidə
aparın, yanımdakıları buraxın getsinlər.» desə də, Ömər
ibn Sədin komandanlığındakı Yezid ordusu Yezidin açıq fərmanını
icra edəcəkdi: ya beyət ediləcək, ya da İmam Hüseyn və
yanındakılar öldürüləcəkdi. Aşura günü baş verən bu qətliamda
İmam Hüseyn və yanındakılar bir-bir susuz qoyularaq şəhid
edildi; karvandakı qadın və uşaqlar isə əsir alındı.
03
Kərbəlanın əhəmiyyəti nədir?
Kərbəla haqq ilə batilin, ədalət ilə zülmün, vicdan ilə
mənfəətin qarşı-qarşıya gəldiyi ümumbəşəri bir mesajdır. İmam
Hüseynin «Zillət bizdən uzaqdır» sözü ilə
ümumiləşdirdiyi duruş əsrlər boyu azadlıq, şərəf və həqiqət
axtarışında olan hər kəsə ilham olmuşdur. Aşura günü möminlər
üçün yas, mühasibə və bilinclənmə günüdür. Kərbəla isə yalnız
bir matəm deyil, eyni zamanda əxlaqi və mənəvi bir oyanışın da
adıdır. Bu gün onu anmaq məzlumun yanında, zalımın qarşısında
durmağa verilən bir sözdür.
04
Halkalı Ümumdünya Aşura Matəm Mərasimi
Sivilizasiyaların paytaxtı olan İstanbulun Küçükçekmece
rayonuna bağlı Halkalıda, Türkiyə Cəfərilərinin Lideri
Səlahəddin Özgündüzün himayəsi altında yarım əsrdir İmam
Hüseyni və Kərbəla şəhidlərini anma mərasimi CAFERİDER
tərəfindən təşkil olunur. Hər il Məhərrəm ayının 10-da, Aşura
günündə yüz minlər buradan İmam Hüseynə «Ləbbeyk»
deyir.