عاشورا در هالکالی

امام حسین کیست؟

امام حسین (علیه‌السلام) نوه پیامبر اکرم محمد مصطفی (ص) و فرزند امام علی و حضرت فاطمه است. او از برجسته‌ترین نمایندگان اهل بیت است. میراث معنوی‌ای که پیامبر با سخن «حسین از من است و من از حسینم» بر آن تأکید کرد، قرن‌هاست در دل مؤمنان زنده نگاه داشته می‌شود. او از نام‌های وجدانِ سر خم نکرده در برابر ستم، وقف حق بودن و ایستادگی شرافتمندانه است؛ شخصیتی که عدالت، مهربانی و شجاعت در او گرد آمده‌اند.

حسین، شاهِ باعزّتان و امامِ آزادگان است…

واقعه کربلا چیست؟

این واقعه که در روز دهم محرم سال ۶۱ هجری (روز عاشورا) در صحرای کربلا در سرزمین عراق امروزی رخ داد، تراژدی‌ای تاریخی است. معاویه که خلافت اسلامی را با هزار و یک نیرنگ به چنگ آورده بود، پیش از مرگش پسرش یزید را به جانشینی خود گمارد و برای او بیعت خواست. چون یزید خلیفه شد، از امام حسین و کاروان کوچک هفتاد و دو نفره همراهش خواست که با او بیعت کنند.

امام حسین خبر مرگ معاویه را در مدینه، شهر جدش پیامبر، دریافت کرد و از سوی والی مدینه، مروان بن حکم، به دارالاماره فراخوانده شد. چون به دیدار رفت، دانست که یزید از او بیعت می‌خواهد. امام پس از آنکه برای حاضران بازگفت یزید چگونه کسی است، اعلام کرد که هرگز چنین چیزی را نخواهد پذیرفت و آنجا را ترک کرد.

مسلمانانی که از ستم اموی به ستوه آمده بودند، به‌ویژه مردم کوفه، با فرستادن ده‌ها هزار نامه بیعت، امام حسین را به شهر خود دعوت می‌کردند و از او می‌خواستند رهبری‌شان را بر عهده گیرد. از این رو امام حسین پسرعموی خود مسلم بن عقیل را به کوفه فرستاد تا اوضاع را از نزدیک ببیند. خود نیز در این میان برای ادای فریضه حج از مدینه به سوی مکه رهسپار شد.

اما گروهی از سپاه یزید نقشه حمله به امام حسین را که در مکه مشغول ادای حج بود، طراحی کردند. امام برای آنکه در کعبه خونی ریخته نشود، حج خود را ناتمام گذاشت و همراه یارانش به سوی کوفه به راه افتاد. این «کاروان عشق» که بیشتر آن را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند، گام به گام به سوی کوفه پیش می‌رفت. امام روزها پس از حرکت، خبر شهادت مسلم بن عقیل را دریافت کرد. کسانی که کاروان امام حسین را می‌دیدند برای دیدن و شنیدنش می‌آمدند؛ امام نیز در هر فرصت فلسفه این مبارزه پرشکوه را بیان می‌کرد. در راه چون با شاعر نامدار فرزدق روبه‌رو شد، از حال کوفیان پرسید. فرزدق به امام گفت: «دل‌هایشان با توست و شمشیرهایشان بر تو.»

سپاه هزار نفره یزید به فرماندهی حرّ، پیش از رسیدن به کوفه راه امام حسین را بست. امام حسین از اطرافیان نام آنجا را پرسید؛ چون پاسخ «کربلا» را شنید، خواست خیمه‌ها همان‌جا برپا شود.

کربلا، برخلاف آنچه پنداشته می‌شود، سرزمینی بی‌آب نیست. رود بزرگ فرات از سرزمین کربلا می‌گذرد و همه جانداران روی زمین از آن آب می‌نوشند. اما سپاه یزید مانع رسیدن کاروان امام به آب شده بود. امام حسین و نزدیکانش که روزها تشنه نگاه داشته شده و میان بیعت یا جنگ ناگزیر شده بودند، حتی در آن شرایط ناگوار، گامی از مسیر محمدی کوتاه نیامدند.

امام به طرف مقابل پیشنهادهایی جز جنگ نیز داد؛ بازگشت به مدینه یا بیرون رفتن از سرزمین‌های اسلام را پیش نهاد. امام هرچند گفت: «خواسته شما منم؛ مرا نزد یزید ببرید و بگذارید همراهانم بروند»، سپاه یزید به فرماندهی عمر بن سعد فرمان صریح یزید را اجرا می‌کرد: یا بیعت، یا کشته شدن امام حسین و همراهانش. در کشتاری که روز عاشورا رخ داد، امام حسین و همراهانش یک به یک، تشنه‌لب به شهادت رسیدند؛ زنان و کودکان کاروان نیز به اسارت گرفته شدند.

اهمیت کربلا در چیست؟

کربلا پیامی جهانی است؛ رویارویی حق با باطل، عدالت با ستم و وجدان با منفعت. ایستادگی‌ای که امام حسین در سخن «هیهات منّا الذلة» خلاصه کرد، در طول قرن‌ها الهام‌بخش همه جویندگان آزادی، شرف و حقیقت بوده است. روز عاشورا برای مؤمنان روز سوگ، محاسبه و آگاهی است. و کربلا تنها یک ماتم نیست؛ نام یک بیداری اخلاقی و معنوی نیز هست. امروز یاد کردن آن، پیمانی است برای ایستادن در کنار مظلوم و در برابر ظالم.

مراسم عزاداری جهانی عاشورا در هالکالی

در هالکالی از توابع منطقه کوچوک‌چکمجه استانبول، پایتخت تمدن‌ها، نیم قرن است که مراسم بزرگداشت امام حسین و شهدای کربلا با حمایت صلاح‌الدین اؤزگوندوز، رهبر جعفریان ترکیه، از سوی CAFERİDER برگزار می‌شود. هر سال در دهم محرم، در روز عاشورا، صدها هزار تن از اینجا به امام حسین «لبیک» می‌گویند.